شباهتها و تفاوتهای درس پژوهی و اقدام پژوهی

دکتر ابوالفضل بختیاری ( مدرس کشوری درس پژوهی )

درس پژوهی و اقدام پژوهی دو رویکرد برای بهسازی و بهبود فرهنگ آموزش و یادگیری است .

هر دو میتواند به معلمی( تدریس)، معلم کمک کند و منجر به بازاندیشی ( تامل/ تعمق/ تفکر ) معلم شود، دراینجا نیم نگاهی به شباهتها و تفاوتهای این دو میشود.

شباهت ها

1- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) به توسعه و پرورش حرفه‌ای كمك می كند.

2- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) مشاركتی است.

3- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) گروهی (تیمی) است ( تاكید بر كار جمعی).

4- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) چرخه‌ای ( گردشی) است.

5- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) توسط معلم شروع می شود.

6- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی)، پژوهشی است با سئوال و مسأله‌ای شروع می شود.

7- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) به ترویج و گسترش علم كمك می كند.

8- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) ، معلم تازه كار و با سابقه را در كنار هم برای هم آموزی و از دگرآموزی دعوت می كند.

9- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی) نیازمند نقادی فعال و متفكرانه است ( تفكر انتقادی ).

10- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی)، زمان و نتیجه (هر دو ) مهم است.

11- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی)، تمركز در مسایل واقعی مدرسه و كلاس است.

12- هر دو (درس پژوهی و اقدام پژوهی)، كاربرد یافته و نتایج در عمل به كار گرفته می‌شود.

تفاوت ها:

درس پژوهی

درس پژوهی نقطه عزیمت عمل است

هدف درس پژوهی، پرورشد حرفه‌ای معلم است

ماهیت درس پژوهی بازاندیشی (تفكر ) است

بهسازی كلاس درس

درس پژوهی فقط در كلاس و مدرسه قابل اجرا است

درس‌پژوهی‌بیشتر ارگانیك‌ و كمتر سیستماتیك است

درس پژوهی خیلی جزیی و محدود است

درس پژوهی گروهی (تیمی ) است

درس پژوهی‌ یا طرح درس و راهنمایی ‌عمل‌ خاصی است

تاكید بر غنی سازی فرآیند آموزش و یادگیری است

برنامه درسی مورد توجه است

درس پژوهی مبتنی بر برنامه درسی است

هدف اساسی یادگیری معلم است

اقدام پژوهی

اقدام پژوهی عزیمت تئوری و عمل

هدف اقدام پژوهی، انجام پژوهش در حین عمل

ماهیت اقدام پژوهی تفسیر داده ها

بهسازی فرآیند آموزش و نتیجه بهتر

اقدام پژوهی‌ در‌ همه‌جا، هر سازمانی قابل اجرا است

اقدام پژوهی بیشتر سیستماتیك است

اقدام پژوهی گسترده است

اقدام پژوهی فردی هم می‌شود اجرا شود

راهنمایی عمل خاصی ندارد

شناخت مسأله و بهسازی عمل در مدرسه و سازمان‌های مختلف مورد توجه است

شناخت مسأله و كاربرد یافته در محل كار، مورد توجه است

اقدام پژوهی به برنامه درسی، كاری ندارد

هدف ‌عمده‌ شناسایی و حل كاربرد‌ آن در عمل‌است

منبع:دکتر ابوالفضل بختیاری (هیات علمی )پژوهشگر فرهنگ آموزش و علاقمند حوزه درس پژوهی و مولف و مترجم دوکتاب درس پژوهی

۰۹۱۲۲۰۰۴۵۵۷ ناشر کتاب درس پژوهی